Шаанда 1920 ажыг чылдар уези боор, ашаамнын прадедушка, прабабушказы Эрзин-Тес кожуунун моол биле кызыгаар чоогунга кадарчы кижилер бооп чорааннар.Ол шагда моол кадарчылар чайлаг уезинде тываларнын чоогунга кээп чайлаар турган дыр. Чоок болгаш, ол моол аалдарда, чуу бооп турарын корупле турдулар няян.Бир моол аалдын аныяк уруу коорге иштиг болган дыр, таныш коруш дээр кижизи даа козулбес, оон ол моол уруг суг кыдыынгала олура хунзээр дээр ол прабабушказы, ол суг кыдыынга келгеш коргунчуг кылдыр ыглаар -сыктаар, оон алгырып кышкырар, таа чуу деп ыглап- сыктап турар чуве ол дыл билбес кижилер билбес.Оон бир ле хун прабабушказы суг кыдыынга хеп чуп турда ол уруг келген дир, ишти дээрге санчок улгадып калган, оон иштинче айтып айтып ол кадайже коргеш дыка кээргенчиг арын тудуп, караанын чажы токтуп2, иштинде айтып, ол кадайже имнеп опея чайгаан кижи оттунуп ол кадайжеле коруп турган, ол прабабушка кайгап2 ужу бажын даа билбейн чорупкан.Каш хонук эрткенде бир эртен туруп кээрлерге, ол моол аал дуне кожуп чоруй барган болган дыр.Ог турган орнунда чугле оьт артыы костелип чыдар болган, ол прадедушка сонуургак кижи болгаш барып коруп чеде бээрге, оршээ бурган, ол от чанында шай, эьт дулгеш салып каан, а оон чанында алгы иштинде бичии чаа торуттунген кыс опея чыткан дыр🥺😨 Ол ашак ам канчаар дээш ол алгыда чаш опеяны ап алгаш оонче кылаштап келген.Шакла ынчаар ол бичии опеяны боттарыннын уруу кылдыр ажы-толунун аразынга азырап алган, ол уруг ашаамнын кырган-авазы болган,80 ажыг хар чуртаан 9 ажы-толдуг, дыка эки чурттап каан чуртталгазын, соолунде ол моол торээлдерин тыпкаш эдержип даа чордулар иинь.Моолдар уруу ашаа чок, сурастап божуптарга ээн черге каапкаш чоруй баар чон шээй соолунде билип кээрге. Оон мындыг шээй, моол кижи бодунун аалынга аарыг, ажык, багай чувелерге тавааржып туруп бээрге, бодунун аалындан кара хендирни соорткеш оске аалга соортуп эккеп каар, бодунун аалындан ырадып турар боор, ол хире сагыжы хирелиг.Ынчангаш тывалар моол кирип чоруп турар болгаш бичии оваарымчалыг болунар ханындан сагыжы кара кижилер дир ол( бактаваадым моолдарны, есть разные люди у разных наций). @chugaa_tuva