Бизин тил

Шу бары да киталар гьалиги заманда чыкъгъан китаплар.

А.А.Сатыбалов да 1936-нчы йыл яйлыкъ экспедицияны вакътисинде жыйгъан материалын къумукъ тилни лексикасыны гьакъында язылгъан оьзюню кандидат диссертациясында ишлетген. Давдан сонггъу йылларда РСФСР-ни педагогика илмулар Академиясыны академиги, СССР-ни илмулар Академиясыны член-корреспонденти Н.К.Дмитриевни ёлбашчылыгъы булан къумукъ тилни тюрлю-тюрлю масъалаларына байлавлу бир нече кандидат диссертация якъланды: 1. "Къумукъ ва ногъай тиллерде глаголланы гьалланывуну системасы" (А.Т.Базиев), 2. ...

Эсги сурат... Яхсай юртну медресеси. 20-нчы асруну башы. Суратда алда кёп яш улан охувчуланы гёрмек бола. Артындагъы сыдырада Абусупьян Акаев, Нугьай Батырмурзаев, Манай Алибеков ва башгъалар да тургъан.

КЪУМУКЪ ТИЛНИ КЪЫСГЪА ФРАЗЕОЛОГИЯ СЁЗЛЮГЮ. ДАИБОВА К.Х 1973 йыл.

ЖУМАНЫ ГЮНЛЕРИ - ДНИ НЕДЕЛИ Итнигюн – понедельник Талатгюн – вторник Арбагюн – среда Хамисгюн – четверг Жумагюн – пятница Сонгугюн – суббота Къаттыгюн – воскресенье Онгаргъан Абдурагьим Умалатов

Къумукъ тилни уьйренивде венгриялы тюрколог Юлиус Немет де уллу роль ойнагъан. 1910-нчу йылда ол Терский областда илму командировкада болгъан, балкъарланы ва къумукъланы тилини гьакъында кёп материал жыйгъан ва шону кюрчюсюнде къумукъ-балкъар сёзлюгюн язып чыгъаргъан. Шо сёзлюк 1911-нчи йылда Венгрияда немец алфавит булан печат этилген. Тёбенкъазанышлы алим Абусупиян Акаев де къумукъ тилни уьйренивге яхшы къошумлукъ этген. Бизин (XX) асруну 10-20-нчы йылларында Абусупиян къумукъ тилни уьйренивге...

Къумукъ тилни къужурлу грамматикасы Гиришив сёз Къардаш адыгей халкъны тамаша арив айтыву бар: Бир тил билеген гиши бир адам, эки тил билеген гиши эки адам, уьч тил билеген гиши уьч адам... санала. Гертилей де, кёп тиллени билмекни, оьзлени де тындырыкълы билмекни яшавда уллу пайдасы бар. Озокъда, инг башлап инг де тындырыкълы кюйде гьар ким оьзюню ана тилин билмеге тюше. Ана тилин яхшы билеген гишиге оьзге тиллени уьйренмеге де тынч бола. "Къужурлу грамматика" охувчуланы ана тилни уьйренмеге иш...