Insonning yetuklik darajasi uning mas’uliyatni o‘z zimmasiga ola bilishi va mustaqil fikrlash qobiliyati bilan belgilanadi. Yetuk shaxs yuzaga kelgan muvaffaqiyatsizlik sabablarini tashqi omillardan emas, avvalo o‘z harakatlari bilan bog‘laydi, bu esa shaxsiy javobgarlikni shakllantiradi. Mazkur yondashuv diniy manbalarda ham o‘z aksini topgan bo‘lib, ularda inson hech bir majburlovsiz, o‘z tanlovi asosida amal qilishi ta’kidlanadi. Bu fikr mas’uliyatning individual xarakterga ega ekanini ko‘rsatadi. Shuningdek, hatto xato bo‘lsa ham, mustaqil fikrga ega bo‘lish intellektual yetuklikning muhim shartidir. Tayyor qarashlarga ortiqcha tayanish tafakkur faolligini susaytiradi, chunki fikrlash qobiliyati faqat izchil mashq orqali rivojlanadi “Insonni yetuk qiladigan narsa — mukammallik emas, balki o‘z tanlovlari uchun javob bera olish qobiliyatidir.” Shu nuqtai nazardan savol tug‘iladi: biz bugun o‘z hayotimizdagi qarorlar uchun mas’ul shaxsmizmi yoki hanuz qulay ayblovlar ortiga yashirinyapmizmi?